Ιησουίτες στην Ελλάδα

ΤΟ ΤΑΓΜΑ

Οι Ιησουίτες, ή Συντροφία του Ιησού -Societas Jesu στα λατινικά- ή Τάγμα Ιησουιτών, είναι ένα ανδρικό μοναχικό και ιεραποστολικό τάγμα της Καθολικής Εκκλησίας. Ιδρύθηκε το 1540 από τον άγιο Ιγνάτιο Λογιόλα.

Βρισκόμαστε σε πολλές χώρες του κόσμου. Σήμερα το Τάγμα μετρά γύρω στα 18.000 μέλη σε πάνω από 100 χώρες. Απαρτίζεται από ιερομόναχους, μοναχούς, σπουδαστές και δοκίμους. Όλοι οι Ιησουίτες του κόσμου αποτελούν ένα ενιαίο σώμα.

Ο Ιγνάτιος Λογιόλα, ο ιδρυτής του Τάγματος Ιησουιτών, μαζί με τους πρώτους συντρόφους του, Francis Xavier, Alfonso Salmerons, Diego Laynez, Nicholas Bobadilla, Pierre Favre και Simão Rodrigues, ήδη από το 1534 θεωρούσαν την παρέα τους μια societas, δηλαδή μια «συντροφία”, δεμένη με ανεπίσημο όρκο.

Μετά από πολλές συζητήσεις και κοινή προσευχή, ο Ιγνάτιος ζήτησε επίσημα να τεθεί  στην άμεση διάθεση του Πάπα, μαζί με την ομάδα του. Έτσι, το 1540, ο πάπας Παύλος Γ’ εγκρίνει επίσημα το νέο μοναχικό τάγμα που δημιουργήθηκε, με την ονομασία Συντροφία του Ιησού (Societas Iesu). Γενικός Ηγούμενός του ήταν ο Ιγνάτιος.

Βρισκόμαστε πλέον στα μέσα του 16ου αιώνα, στο μεταίχμιο δύο κόσμων: του Μεσαίωνα που άρχιζε να αργοσβήνει, και της Αναγέννησης που άνοιγε το δρόμο στη νεώτερη εποχή.

Τεχνολογικές και επιστημονικές ανακαλύψεις, γεωγραφικές εξερευνήσεις και βαθιές κοινωνικές αλλαγές μεταμορφώνουν αργά, αλλά σταθερά, την καθημερινότητα του ανθρώπου και τους ορίζοντες όλης της ανθρωπότητας. Τότε ακριβώς, ο Ιγνάτιος και η Συντροφία του Ιησού αρχίζουν να διαδίδουν το Λόγο του Θεού από τις ευρωπαϊκές πόλεις μέχρι τα πέρατα του τότε γνωστού κόσμου.

Το Τάγμα των Ιησουιτών, όπως έγινε σταδιακά γνωστό, αύξησε σύντομα τα μέλη του και ανέπτυξε από την αρχή πολύπλευρη δράση στους τομείς της ποιμαντικής, της εκπαίδευσης και των ιεραποστολών.

Το 1556, ο Ιγνάτιος απεβίωσε. Οι ιησουίτες ήδη λειτουργούσαν 74 κολλέγια σε διάφορες χώρες της Ευρώπης. Το πρόγραμμά τους περιελάμβανε τις ανθρωπιστικές σπουδές, τη φιλολογία, τις νεοεμφανιζόμενες φυσικές επιστήμες, την τέχνη, και άλλα. Παράλληλα, έθετε τις βάσεις του σύγχρονου εκπαιδευτικού συστήματος που θα εξαπλωνόταν σταδιακά σε ολόκληρο το δυτικό κόσμο. Η σημασία που έδωσαν οι ιησουίτες στην εκπαίδευση και τις επιστήμες είναι φανερή και από το γεγονός ότι πολλά μέλη του Τάγματος διέπρεψαν ανά τους αιώνες ως επιστήμονες και ερευνητές σε τομείς όπως τα μαθηματικά, η γεωμετρία, η φυσική, η αστρονομία, η βιολογία, η παλαιοντολογία…

Το Τάγμα των Ιησουιτών έπαιξε καθοριστικό ρόλο και στην εξάπλωση της τέχνης του Μπαρόκ. Παράλληλα, ανάμεσα στον 16ο και 19ο αιώνα, οι ιεραποστολές του Τάγματος επρόκειτο να βρεθούν στην Ασία, στην Αφρική, στη Βόρειο και Νότιο Αμερική, και σε κάθε μέρος που έφταναν οι ευρωπαίοι εξερευνητές. Πολύ συχνά, μάλιστα, υπεράσπισαν τους ιθαγενείς απέναντι στους αποίκους, αλλά και τα δικαιώματα όλων των ανθρώπων, ανεξαρτήτως φυλής και θρησκείας.